Onze kennismaatschappij wordt gekenmerkt door een verschuiving van kwantiteit naar kwaliteit, van materieel tastbare dingen naar immateriële. Ervaring, denkpatronen, innovatie, kennis, visieontwikkeling, ideëen, creativiteit en talent worden belangrijker dan uren, hoeveelheid en maten. Innerlijke eigenschappen worden belangrijker dan tastbare en uiterlijke kenmerken. In een samenleving waar alles kan besteld en gekocht worden zijn niet de producten maar de ervaringen en de beleving zeldzaam. Bij bedrijven staat niet langer het maken van producten maar de creatie van mogelijkheden in het middelpunt. Creativiteit en een goed idee wordt gehonoreerd en inzicht in de tijdsgeest steeds meer naar waarde geschat.

In de ons omringende landen, maar vooral in de Angelsaksische houden marketeers, beleidsmensen en ondernemers veel rekening met de analyses en adviezen die observators van de tijdsgeest maken. Grote Amerikaanse dagbladen houden er een fulltime trendwatcher op na die dagelijks veranderingen in de samenleving omschrijft en de hieraan gekoppelde business opportuniteiten blootlegt.

Vlaanderen staat nogal sceptisch ten opzichte van trendanalyse en ondernemers vragen zich af wat die inzichten hen direct kan opleveren. Nu is trend in Vlaanderen wel het meest mismeesterde woord van deze tijd terwijl trendy onmiddellijk ook het meest achterhaalde is. Trends focussen zich bij ons nogal snel op de nieuwste technologische snufjes en het komende modebeeld. Trends omschrijven is natuurlijk veel meer dan hetzelfde en dan nog eens een beetje meer van dat.

Ondertussen weet zowat de hele wereld dat we gedigitaliseerd en ‘gewebtweenuld’ zijn, dat er uit de globaliseringinvloeden een sterke terugkeer naar het lokale en de nationale identiteit ontstond en dat populaire cultuur keer na keer gefragmenteerd wordt in sub-sub-sub genres.

Toch kan neutraal trendonderzoek heel wat business mogelijkheden blootleggen. Een kleine illustratie : een recent trendlabo behandelde mobiele telefonie, zijn huidige impact naar jongeren (het ethische verhaal van ‘let your heart speak’ www.ello-mobile.be bvb.) en de toekomstige naar kinderen.

Wie de evoluties wat volgt weet dat de markt van de kindermobilofonie letterlijk nog in zijn kinderschoenen staat. Engelse ouders maken er een erezaak van hun kinderen te kunnen bereiken, lees traceren. Het heeft er alle schijn van dat ook wij die tendens gaan volgen. Sms-pesten profileert zich ook bij ons als maatschappelijk probleem ; dan kan een [sociaal, marketing] concept toch eenvoudig worden ontwikkeld om kwetsende smswoorden -en berichten te blokkeren via een forum dat door kinderen zelf wordt gevoed ?


Kenmerkend voor winkelketens als Ikea zijn de vele gsm’nde bezoekers, het thuisfront polsend of maat, kleur en gewicht wel goed zitten. Waarom wordt een pols-het-thuisfront-service niet vanuit de winkelketens of bij uitbreiding winkelstraten , shoppingcentra ontwikkeld ? Het biedt daarnaast de mogelijkheid om extra communicatieve boodschappen te koppelen aan deze belservice.

Onze tijdsbesteding onderging de laatste decennia een vrij grote verandering, vooral de technische vooruitgang maar ook de individualisering speelde hierbij een grote rol. Tot voor een paar tiental jaar werd ons tijdsgebruik nog gestuurd door de openings - en sluitingstijden van winkels en het rennen naar de bank die slechts open was tot half vijf. De fysieke plek waar we leefden was beperkt tot de buurt waarin we woonden en werkten terwijl de democratisering van de auto en het vliegtuig ons nu de vrijheid hebben gegeven om tijd en plaats te overbruggen. De snel ontwikkelende mobiele communicatie maken onze periferie zo mogelijk nog groter en via internet bewegen we ons steeds meer in een virtuele wereld.

Deze veranderende, meer flexibelere samenleving bracht ons een overaanbod van keuzes. Hierdoor bepalen we nu zelf de grenzen van ons leven. De verwende en professionele consument wordt nu dag en nacht op maat bediend en zoekt verleiding , vermaak en verandering. Toch wordt het langzamerhand duidelijk dat het patroon van de overdaad aan keuzes en altijd maar meer een tegenreactie krijgt. De huidige tijdsgeest illustreert steeds meer het verlangen naar kleinschaligheid, vatbaarheid, consuminderen, genieten, eenvoud en duidelijke grenzen. De slowdown week ‘ isn’t it time to slowdown ?’ van adbusters.org. beschrijft de tegentrend van onze druk-druk-maatschappij voorbeeldig.

• De prijs voor het beste radioprogramma ging naar ‘Het beste moet nog komen’ waarin radiopresentatrice Friedl Lesage een uur lang de tijd neemt voor een rustige interessante babbel met slechts één gast. Dit compleet in tegenstelling met de tijdsgeest waarin een radiogast nauwelijks de tijd krijgt om een antwoord te formuleren.
• De prijs voor de televisiekritiek ging naar ‘Terug naar Siberië’, een roadmovie-reeks zonder toeters en bellen waarop een warme en ontroerende manier het dagelijkse leven in Siberië in beeld werd gebracht. Geen spelelement die als rode draad door het programma loopt maar een tv-reeks gewoon verder kabbelt op het ritme van het dagelijks leven.
• Pastinaak en aardpeer staan op de menukaart van de nieuwe brasserie van Peter Goossens, groenten uit grootmoeders tijd die zo goed als vergeten zijn in tijden van fastfood en exotische producten.
• Concertorganisator Kurt Overbergh van de Brusselse AB die in september start met een concertreeks onder de naam ‘Rewind’ waarin Belgische groepen de sleutelplaat uit hun carrière integraal brengen. Overbergh verantwoordt de reeks als volgt: “In deze vluchtige tijden van Youtube en MySpace ben je misschien sneller geneigd om terug te grijpen naar vaste waarden, naar dingen die een zekere tijdloosheid hebben.”
• Slowfood als tegentrend voor de fastfood

• Het Filmfestival van Cannes dat volgens Jane Fonda in het verleden de plaats is waar een gezond evenwicht is tussen films die ontspannen en films die doen nadenken. Dit jaar was er nochtans niet veel ontspanning te vinden in de competitie, wel veel ernst: dood, rouw en verlies, abortus, oud worden. 
• Het recente Ford Mondeo 2007 reclame spotje waarbij geen schurende auto meer door het landschap klieft maar waarbij het beeld gedomineerd wordt dooreen traag rijdende auto in de stad.
• Het metalen harnasje dat Dolce & Gabbana showden in Milaan, tijdens de voorstelling van de zomercollectie 2007 is een beeld dat veel vertelt over de tijdsgeest. Het harnas staat als middeleeuws symbool voor allerlei soorten bescherming, ook tegen kleine ongemakjes, een overdosis aan informatie, negativiteit. Met het beeld van de Middeleeuwen kun je vormelijk weinig, inhoudelijk zegt het veel over het ethisch reveille.

Een steeds terugkerende factor in deze voorbeelden is de terugkeer naar traagheid en ‘grijpbaarheid’. Van versnelling evolueren we naar vertraging. Houvast, veiligheid, herkenbaarheid, zekerheid, degelijkheid zijn afgeleide variabele indicatoren die beïnvloed worden door snelheid. Deze tendens naar minder en de behoefte aan eenvoud en grenzen biedt een pak innovatiekansen voor merken en diensten. Artisanale producten uit de eigen streek bieden nostalgie, vertrouwen en herkenbaarheid; rustruimtes zoals Hästens het Zweedse slapen promoot of de ultieme slaapkamerbelevenis die beantwoordt aan de psychologische en fysieke wensen van de klant van Morphe’us ; de Nokia stille telefooncel van waaruit kan gebeld worden tijdens festivallawaai; ambachtelijke kleermakers vinden weer een klantenpubliek en consumenten komen tot rust bij het helpen maken van de juiste keuzes.

Adverteren via het net, zoveel meningen als schrijvers. Feit is dat de bestaande internet advertising, een roterende banner voorzien van metrics om de adverteerders betere bezoekerstatistieken te bieden, statisch is en vaak de eigenschap bezit om niet gezien te worden. Innovatie drong zich dus op en het antwoord lijkt nu te komen van een nieuwe generatie online advertentiemakers.

Freewebs creëerde kleine in te voegen sites met filmpjes waar merken hand in hand gaan met info, amusement en sport. De widgets - want zo heten de dingen - kun je downloaden en naar hartelust toevoegen aan je netwerken en blogs.

Nu zijn widgets op zich niet nieuw nieuw. Op het net vind je al een hele tijd een aanbod van deze mini-schermpjes variërend van weerberichten over het Sims Story News, horoscopen en sportberichtgeving tot de dagelijkse taalcursussen. Met deze kleine applicaties stel je dus zelf je desktop en webspace samen, weg van de bestaande webbrowser. Deze kleine applicaties voeren eenvoudige en veelvoorkomende taken uit en geven snel toegang tot veelgevraagde informatie. Het wordt pas helemaal boeiend nu ook de wifi-widgets hun weg vinden naar onze mobiele toestellen.

Yahoo bracht in 2003 al een identieke tool toen het samen met de fotosite Flickr gepersonaliseerde slideshows aanbood voor desktops en persoonlijke websites. Door later de widget maker Konfabulator binnen te halen wisten ze die galerij aan te vullen tot 4300 stuks. Ook Apple eerder en Microsoft onlangs met vista gadgets – ontwikkelden desktop tools die ervoor zorgen dat de gebruiker kan personaliseren. Volgens Google zijn de snelst groeiende producten de gadgets voor gepersonaliseerde start pagina’s.

Dat het innovatieve advertentiewonder van Freewebs hoge verwachtingen schept is te merken aan de recente kapitaalsparticipaties – en verhogingen en de aanstelling van Mark Jung van oa Myspace als voorzitter van de Raad van Beheer. Alleen lijkt in het businessplan nog niet echt uitgemaakt te zijn hoe deze applicaties ook geld in het mandje moet brengen. Blijkbaar wil men eerst de markt voorbereiden vooraleer er aan opbrengst gedacht wordt. Freewebs biedt zijn klanten voorlopig de widgets gratis bij bestelling van andere webtools om zijn innovatie in de geesten van gebruikers en adverteerders te laten rijpen.

Een van de zaken waar Freeweb succes mee oogt zijn de NBA player cards; de web panini kaartjes laat ons maar zeggen. De eenvoud waarmee deze playercards aan persoonlijke blogs en profielen kan worden toegevoegd is bijzonder groot. Voor een hondenvoerfabrikant kwam er een applicatie die hondenbaasjes waarschuwt bij goed wandel weer. Hewlett-Packard deed het met een scorebord met basketball uitslagen en Twentieth Century Fox promoot de film “Live Free or Die Hard” met een iTunes trailer die quotes uit de film afvuurt, Reebok laat je zelf jouw sneaker samenstellen en de film “Ghost Rider” wordt gepromoot aan de hand van een zombie molesterende game widget.

De levensduur van deze advertentie tooltjes is opmerkelijk langer dan bij traditionele advertenties. Niet noodzakelijk omdat een gebruiker zo bijzonder gek is van één merk maar wel omdat de applicatie eens geplaatst op blog of Myspace profiel andere gebruikers op een interactieve en eenvoudige manier aanzet om deze applicatie over te nemen. Zo wordt de drang tot personalisatie van elke webgebruiker netjes gevoed door advertentieconsumptie.

Links:

• http://www.widgetgallery.com/
• http://widgets.yahoo.com/
• www.apple.com/downloads/dashboard
• http://widgets.wordpress.com/