Moderator Luc van Praet confronteerde mensen vanuit het onderwijsveld en de arbeidsmarkt, met volgende stellingen:

• Onderwijs is een roeping, goede leerkrachten hebben dat in zich, slechte leerkrachten zullen het nooit leren.
• De leerkracht kan nu niet op nascholing gaan. Ofwel heeft hij les en wil de directie hem liever niet klasvrij maken, ofwel heeft hij geen les en offert de leerkracht er liever geen vrije tijd aan op.
• De leerkracht stimuleert de creativiteit van leerlingen te weinig omdat hij teveel de touwtjes in handen wil houden. Hij focust op kennisoverdracht omdat dat leidt tot meetbare resultaten.

Het besluit vanuit het panel was dat er nood is aan een gediversifieerd nascholings- en opleidingsaanbod. Teamwork is daarbij belangrijk bij het doorgeven van onderlinge knowhow.
De inhoud dient afhankelijk te zijn van de specifieke context van de school (sociale omgeving, aanbod, …).
 

Tijdens deze sessie was de brainstormmethodiek de rode draad. De deelnemers konden hun mening  geven over stellingen die handelden over het initiatief bij onderwijsvernieuwingen, ieder kind zijn talent, de hervorming van het secundair onderwijs en de link tussen creativiteit en de gebruikte onderwijsmethodes.

De deelnemers wisselden menigen uit via de methodiek van het worldcafé waarbij ze ofwel op een groot papier schreven, ofwel gebruik maakten van ICT (chatten, forum, mindmapping en teamplayer).

De conclusie van deze sessie:

• de leerling is de centrale speler binnen het onderwijs
• elke verandering of vernieuwing moet in het teken staan van een optimale ontwikkeling van deze actor.
   

Hier vonden we een niet-commerciële beurs waarbij korte smaakmakende voorstellingen van een techniek werden gehouden die het vernieuwingsproces (van brainstormen via uitzuiveren naar een concrete projectplanning) binnen onderwijs kunnen ondersteunen. Zo vonden we hier o.a. de voorstellingen van whiteboards, edutainment en gaming, mindmapping en innowiz terug.

In de Darwinzaal kwamen 5 vertellers getuigenis afleggen over het “kantelmoment” in hun proeftuin: het ogenblik dat de innovatie vooruit hielp.

Uit de Proeftuin van Bree ‘Competentieleren echt iets voor iedereen’, onthouden we dat het gebruik van referentiekaders een positieve elan gaf aan de projectwerking. Door deze denkkaders te hanteren ontstonden stimulerende en competentieontwikkelende leeromgevingen voor zowel leerlingen als teamleden (leraren en niet-leraren).

Hoe je van een scholengemeenschap één school maakt en sterkere samenwerkingsverbanden weet men in de proeftuin ‘De A-tuin’. Om de beschotten te doorbreken tussen de onderwijsvormen kregen alle scholen van de scholengemeenschap dezelfde naam. Niet alleen leerlingen van het ASO, maar ook leerlingen van het DBSO, BSO en TSO gaan naar het Leonardo Lyceum. De bovenscholen worden gestructureerd op basis van leerdomeinen. De op de website interactief aangeboden studiekeuzefiches helpen leerlingen bij het kiezen van hun leerdomeinen. Om te komen tot een betere afstemming van het onderwijsaanbod op de arbeidsmarkt wordt er samengewerkt met bedrijven en instellingen. Er wordt onderzocht welke competenties vereist zijn in de specifieke jobs die relateren aan de opleidingen en er worden werkvormen en evaluatie-instrumenten ontwikkeld die deze competenties kunnen detecteren en implementeren in de opleidingen.

‘Anders leren’ leidt tot ‘anders evalueren’. ‘Anders rapporteren’ is dan ook een logisch gevolg. Zo ontwikkelde de Proeftuin ‘Zelfstandig leren bevorderen door ICT en vakkenintegratie: de olievlek’ het ‘5-kolommen rapport’. Dit rapporteringinstrument brengt alle afzonderlijke gegevens (toetsen, taken, observaties, attitudes, …) uit het evaluatieschrift van de leraar per leerling in kaart. Het kolommenrapport is bijzonder gedetailleerd waardoor het volledigheid garandeert en misinterpretatie uitsluit. Dit waardevol element in het onderwijsleerproces is binnen Skore (via Smartschool) voor iedereen beschikbaar.

In de Proeftuin ‘VOSmin’ maken leerlingen veel bewustere studiekeuzes nadat ze een brede tweede graad doorlopen hebben. Het aandeel van de algemeen vormende vakken in het lessenaanbod wordt in de tweede graad verhoogd om leerlingen beter te wapenen tegen het vervolgonderwijs. Daarnaast werd een systeem van clusters ingevoerd. Leerlingen kunnen ‘proeven’ van studierichtingen die in de derde graad worden aangeboden. De kwaliteit van de opleiding verhoogt doordat de ruimere gemeenschappelijke vorming het studiepeil gunstig beïnvloedt en de slaagcijfers stijgen dank zij grotere motivatie van de lerenden.

Vanuit de proeftuin ‘Overgang van BaO naar SO’ deed de betrokkenheid en medewerking van de leerkrachten in het deelproject ‘leerweg op maat’ het tij positief keren. Er werd vertrokken vanuit het principe ‘less is more’ in plaats vanuit allerlei goed bedoelde extra’s. Schooloverstijgende vakgroepen ontstoften de leerplannen en creëerden basispakketten voor leerlingen met leerachterstand. Door gerichte individuele begeleiding worden leerkansen aanzienlijk verhoogd.